ต่อให้ AI กรองคนเก่งแค่ไหน ถ้าข้อมูลส่วนบุคคลรั่วไหล ความเสียหายก็ตกที่องค์กร
การนำ AI มาใช้ในกระบวนการสรรหาและจัดการพนักงานกำลังกลายเป็นเรื่องปกติขององค์กรไทย แต่สิ่งที่ตามมาเร็วกว่ากรอบกฎหมายคือ การเก็บและใช้ข้อมูลส่วนบุคคลในปริมาณมหาศาล ตั้งแต่เรซูเม่ ประวัติการทำงาน ไปจนถึงข้อมูลไบโอเมตริกจากการสแกนนิ้วและใบหน้า และข้อมูลสุขภาพ กฎหมาย พ.ร.บ.คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล (PDPA) กำหนดให้การประมวลผลข้อมูลเหล่านี้ต้องมีฐานทางกฎหมายที่ชัดเจน และในหลายกรณีต้องได้รับ ความยินยอมเป็นลายลักษณ์อักษรโดยชัดแจ้ง ก่อนการตรวจสอบประวัติหรือการเก็บข้อมูลที่อ่อนไหว
รายงานจาก HRnetOne เปิดเผยตัวเลขที่น่ากังวลว่า 73% ขององค์กรที่เข้าร่วมการสำรวจใช้งาน AI ทุกวันโดยไม่มีนโยบายรองรับ และไทยมีอัตราการเติบโตของการนำ AI มาใช้ในที่ทำงานเร็วเป็นอันดับ 2 ของโลกที่ 36.4% ช่องว่างนี้คือจุดที่ความเสี่ยงด้านกฎหมายสะสมตัว ก่อนจะกลายเป็นวิกฤต governance ในวันที่ถูกตรวจสอบ
AI สรรหาคนมีความเสี่ยงเฉพาะที่ต่างจาก AI ทั่วไป
ความเสี่ยงของ AI ใน HR ไม่ได้จำกัดอยู่แค่การรั่วไหลของข้อมูล แต่รวมถึง อคติในโมเดล ที่อาจทำให้กลุ่มผู้สมัครบางกลุ่มถูกคัดออกโดยไม่มีเหตุผลที่ตรวจสอบได้ และ การขาดความโปร่งใส ว่าผู้สมัครถูกลงโทษหรือให้คะแนนจากข้อมูลใด การวิจัยในปี 2026 ชี้ว่าไทยเผชิญ “Thai AI-HRM Paradox” กล่าวคือ องค์กรมีความกระตือรือร้นสูง แต่การนำไปปฏิบัติจริงในระดับปฏิบัติการยังต่ำมาก มีเพียง 12.8% ที่ใช้งานได้จริงในระดับปฏิบัติการ และอุปสรรคหลักไม่ใช่การต่อต้านเทคโนโลยีของบุคคล แต่เป็น โครงสร้างสถาบันและกระบวนการภายใน ที่ยังไม่รองรับ
สิ่งที่องค์กรไทยต้องทำก่อนขยาย AI สรรหาคน
องค์กรที่ใช้ AI ใน HR ควรจัดทำ Record of Processing Activities (ROPA) ที่ครอบคลุมกระบวนการ HR ทั้งหมด ไม่ใช่เฉพาะฝ่ายไอที และต้องตรวจสอบฐานทางกฎหมายของข้อมูลแต่ละประเภท ตั้งแต่ข้อมูลผู้สมัคร ข้อมูลพนักงาน ไปจนถึงข้อมูลกล้องวงจรปิดและการลงเวลาด้วยไบโอเมตริก สำหรับผู้ให้บริการ HR Tech เอง การออกแบบระบบที่ เก็บข้อมูลเท่าที่จำเป็น (data minimisation) และสามารถลบข้อมูลตามคำขอได้ จะกลายเป็นข้อได้เปรียบในการขายให้องค์กรขนาดใหญ่ที่ให้ความสำคัญกับ compliance
ในตลาดที่การนำ AI ไปใช้เร็วมากกว่าการออกนโยบาย สตาร์ทอัพที่สร้าง governance layer ไว้ในผลิตภัณฑ์ตั้งแต่ต้น จะไม่ได้แค่ขายเครื่องมือ แต่ขายความอุ่นใจให้กับฝ่ายกฎหมายและฝ่าย HR ที่ต้องตอบคำถามผู้บริหารเมื่อเกิดเหตุ

Leave a Reply